Selen
Se · ostatnia kontrola AI: 2026-07-19
W skrócie
Mikroelement o wąskim marginesie bezpieczeństwa — potrzebny w małych ilościach, szkodliwy w dużych.
Co robi w organizmie
Poniższe zdania pochodzą z oficjalnie dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych UE.
Selen pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy oświadczenie UE
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r., załącznik — wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych · wpis w wykazie: 279, 282, 286 · opinia EFSA: 2009;7(9):1220; 2010;8(10):1727
Warunek stosowania przy produkcie: Produkt co najmniej źródłem składnika: Selen.
Selen pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego oświadczenie UE
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r., załącznik — wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych · wpis w wykazie: 278, 1750 · opinia EFSA: 2009;7(9):1220; 2010;8(10):1727
Warunek stosowania przy produkcie: Produkt co najmniej źródłem składnika: Selen.
Selen pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym oświadczenie UE
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r., załącznik — wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych · wpis w wykazie: 277, 283, 286 · opinia EFSA: 2009;7(9):1220; 2010;8(10):1727
Warunek stosowania przy produkcie: Produkt co najmniej źródłem składnika: Selen.
Selen pomaga zachować zdrowe włosy oświadczenie UE
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r., załącznik — wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych · wpis w wykazie: 281 · opinia EFSA: 2010;8(10):1727
Warunek stosowania przy produkcie: Produkt co najmniej źródłem składnika: Selen.
Selen pomaga zachować zdrowe paznokcie oświadczenie UE
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r., załącznik — wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych · wpis w wykazie: 281 · opinia EFSA: 2010;8(10):1727
Warunek stosowania przy produkcie: Produkt co najmniej źródłem składnika: Selen.
Ile potrzebujesz
| Kraj / organizacja | Grupa | Wartość | Typ |
|---|---|---|---|
| EFSA | dorośli mężczyźni | AI Wystarczające spożycie — orientacyjna wartość przyjęta, gdy brakuje danych do wyznaczenia dokładnego zapotrzebowania (RDA). | |
| FAO | dorośli mężczyźni | RNI Referencyjne spożycie — odpowiednik RDA w terminologii WHO/FAO, brytyjskiej i filipińskiej. | |
| NASEM (US/CA) | dorośli | RDA Zalecane dzienne spożycie — pokrywa zapotrzebowanie niemal wszystkich zdrowych osób w danej grupie. | |
| NASEM (US/CA) | dorośli | UL Górny tolerowany poziom — maksymalne bezpieczne spożycie; powyżej rośnie ryzyko działań niepożądanych. | |
| Filipiny | dorośli mężczyźni | RNI Referencyjne spożycie — odpowiednik RDA w terminologii WHO/FAO, brytyjskiej i filipińskiej. | |
| Polska | dorośli | RDA Zalecane dzienne spożycie — pokrywa zapotrzebowanie niemal wszystkich zdrowych osób w danej grupie. | |
| Szwajcaria | dorośli | RDA Zalecane dzienne spożycie — pokrywa zapotrzebowanie niemal wszystkich zdrowych osób w danej grupie. | |
| W. Brytania | dorośli mężczyźni | RNI Referencyjne spożycie — odpowiednik RDA w terminologii WHO/FAO, brytyjskiej i filipińskiej. |
Normy z różnych krajów nie są wprost porównywalne — różnią się definicją i grupą wieku. Jak czytać normy →
Każda wartość ma wskazane źródło — kliknij ją, żeby zobaczyć dokument, miejsce i odnośnik.Dane i treść są przygotowywane oraz sprawdzane krzyżowo przez kilka niezależnych modeli AI wobec dokumentów źródłowych. Nie przeszły audytu redaktora-człowieka.Przed zacytowaniem wartości sprawdź ją w dokumencie źródłowym — weryfikacja jest automatyczna (AI), nie redakcyjna.
Warto wiedzieć
Zawartość selenu w roślinach zależy od tego, ile go było w glebie, na której rosły — dlatego jego poziom w diecie różni się mocno między regionami świata, niezależnie od nawyków żywieniowych. Orzechy brazylijskie są tu skrajnym przypadkiem: pochodzą z gleb bardzo zasobnych w selen, a rozrzut zawartości między partiami jest na tyle duży, że garść orzechów z jednego opakowania może dostarczyć wielokrotnie więcej selenu niż taka sama garść z innego. To dlatego trudno traktować je jak przewidywalne źródło tego pierwiastka.
Selen ma jeden z najwęższych marginesów bezpieczeństwa spośród mikroelementów — różnica między zalecaną dawką a górnym limitem jest stosunkowo niewielka. To dobry przykład, dlaczego warto rozróżniać na atlasie typ normy (RDA/AI vs UL) — przy selenie ta różnica ma większe znaczenie praktyczne niż przy składnikach z szerokim marginesem, jak np. witamina C.
Gdzie występuje
orzechy brazylijskie · ryby i owoce morza · podroby · jaja · produkty pełnoziarniste (zależnie od gleby)
Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje porady lekarza ani dietetyka. W sprawach zdrowotnych skonsultuj się z osobą wykonującą zawód medyczny.